zaterdag 9 januari 2016

Verborgen Verleden zaterdag 9 januari 2016 Tom Egbers

De basis voor elke aflevering van Verborgen Verleden wordt gelegd met behulp van het CBG|Centrum voor familiegeschiedenis. In de uitzending worden een of meerdere familielijnen uitgewerkt voor de zoektocht van de hoofdpersoon, maar er zijn natuurlijk nog veel meer verhalen te vertellen. Naar aanleiding van ons onderzoek geven we op deze pagina’s nog wat extra informatie bij de betreffende uitzending.










‘Wie ben ik?’ vraagt Tom Egbers zich hardop af aan het begin van zijn zoektocht met Verborgen Verleden. We zien hem de Brent Knoll beklimmen, een flinke heuvel in zuidwest Engeland, waar zijn moeder vandaan komt. Tom is er vaak geweest op familiebezoek. Na haar overlijden heeft hij samen met zijn broer en hun gezinnen haar as op die plek verstrooid. ‘Ik kom hier ook wel vandaan,’ zegt hij. ‘Dit ben ik ook.’ Een belangrijke vraag die hij heeft, is die over de familie van zijn moeder, Josephine Duffy. Zij heeft altijd gezegd dat haar familie van oorsprong Iers was. Hoe dat precies zat, wist ze niet. Grootvader Thomas Duffy, de man naar wie Tom is vernoemd, stierf jong. Op zijn graf staat een Iers katholiek kruis. Hij vocht in de Eerste Wereldoorlog en kwam naar verluidt terug als een ‘stille man’ die niet sprak over wat hij had meegemaakt. Wat heeft hij gezien, vraagt Tom zich af.
Als hij in The National Archives in Londen te horen krijgt dat zijn grootvader drie jaar op het slagveld in Noord-Frankrijk is geweest, niet in de loopgraven weliswaar, maar ‘close enough to be killed at any time’ is hij zichtbaar aangeslagen. ‘Hij heeft de hel in de ogen gezien,’ zegt hij. Ruim drie jaar van zijn korte leven.
Ook verder terug in de familie Duffy komt Tom nogal heftige gebeurtenissen tegen. Overgrootvader Matthew Duffy benam zich het leven op 42-jarige leeftijd. Diens vader Thomas had de oversteek van Ierland naar Liverpool gemaakt in 1840, als zovelen in die tijd op de vlucht voor de honger. De Great Famine, toen de aardappeloogsten mislukten en een miljoen Ieren het geluk en vooral het voedsel elders zocht. Als Tom voor het huis staat waar Matthew Duffy na zijn zelfmoord werd aangetroffen, is hij duidelijk geëmotioneerd. ‘Remember who you are, zei mijn grootmoeder altijd,’ memoreert hij – laat je emoties niet de overhand krijgen.
Na afloop terugkijkend op de zoektocht zegt Tom Egbers: ‘Het verrijkt mijn leven. Mijn moeder koesterde haar Ierse roots, en ik koester ze nu op mijn beurt en draag dit over op mijn kinderen.’


De familie Egbers

Woonplaatsen

Tom Egbers is geboren in Almelo. De familie Egbers is generaties lang aardig honkvast geweest. Jan Albert Egbers (die ook wel staat geregistreerd als Egberts, net als Douwe Egberts) werd in 1809 geboren in Holten, trouwde in 1836 in Holten met een Holtens meisje en overleed daar in 1883. Volgende generaties vestigden zich ook in Holten of binnen een straal van zo’n veertig kilometer rondom Holten. Ze woonden in Bathmen, Deventer, Gorssel, Heerde, Wierden en Almelo.

Beroepen

Toms voorvader Jan Albert Egbers (1809-1883) was ‘boerwerker’. Ook zijn zoon Hermannus Egbers (1842-1915) werkte als boer, maar in de volgende generaties veranderden de beroepen. Zo was Jan Albert Egbers (1874-1951), Toms overgrootvader, spoorwegarbeider. Toms grootvader was slager, Toms vader een zakenman en ondernemer met verschillende slagerijen.


De naam Egbers


Vanaf 1811 werden er in de burgerlijke stand vaste achternamen of familienamen genoteerd. Voor die tijd hadden mensen wel een achternaam of toenaam, maar die wisselde ook wel gedurende iemands leven. Zeker in Twente, de streek waar de voorouders van Tom Egbers vandaan komen. Kinderen uit hetzelfde gezin konden verschillende achternamen hebben.

De vader van Jan Albert Egber(t)s was de eerste die Egberts heette, maar in de bronnen vinden wij hem ook onder (tenminste) twee andere namen. Hij heette ook Brinks of Brinkes en ergens anders werd hij Vlikkers genoemd. Het had weinig gescheeld of Tom Egbers had een andere familienaam gehad.
Bij de geboorte van Jan Albert  Egberts in 1809 zien we de namen van zijn ouders staan. Het gaat om Hendrik Egberts en Harmina Garrits, met de aanduiding ‘aan Flikkers’.  Dat laatste betekent dat ze op de boerderij ‘Flikkers’ woonden. Die boerderij wordt ergens anders aangeduid als ‘het Vlikkert’. Het was in die tijd gebruikelijk om als achternaam of toenaam de naam van de boerderij waar men woonde te voeren. Vandaar dat we Hendrik Egberts ook in documenten zien aangeduid als Hendrik Vlikkers.
De boerderij oftewel caterstede (kleine boerderij; het woord keuterboer is hiervan afgeleid) werd in 1801 gekocht. In de koopakte zien we de derde naam van Hendrik Egberts alias Vlikkers, want daar heet hij Hendrik Brinkes. Ook een boerderijnaam, afgeleid van Brinkhúis, het huis waar Hendrik was opgegroeid.
Uiteindelijk is de familienaam van de nazaten van Hendrik Brinkes alias Vlikkers ook wel Egberts genaamd, Egbers geworden.



De naam Egbers is een patroniem. Dat wil zeggen dat hij is afgeleid van de naam van een vader: Egberts zoon heette Egberts wat later Egbers is geworden. Maar wie was de Egbert aan wie de naam ontleend werd? Dat was een voorvader in rechte lijn die op 7 mei 1741 werd gedoopt als Engbert.
Hij was de zoon van Hendrick Janzen Borne en Henders Hendriks, die woonden op de boerderij het Brinkhúis in Neerdorp bij Holten. Jan Albert, de zoon van Hendrik Brinkes / Vlikkers / Egberts werd de eerste echte Egbers.
Voor meer informatie over familienamen kunt u terecht bij de
familienamenbank

Een link naar Linker

Tijdens het onderzoek vonden we een familierelatie met een andere journalist. Sportverslaggever Tom Egbers en collega verslaggever Ron Linker zijn familie.
Toms grootmoeder van vaderskant, grootmoeder Egbers dus, was een zus van Rons grootvader. Grootmoeder Egbers heette Harmanna Gerritdina Therecia Linker. Ze werd geboren in Leek, een dorp ten zuidwesten van Groningen. Het paar trouwde in Uithuizen, in noordoost Groningen, maar vestigde zich daarna weer in Overijssel in de buurt van Holten.
Daarmee was Toms grootvader de eerste die zijn vrouw buiten Twente vond. Hij vestigde zich wel weer met haar in het gebied waar de familie al generaties lang woonde. Net als Toms vader die zijn bruid van overzee haalde.
Heeft u net als Tom Egbers voorouders in Holten waar u meer over zou willen weten, kijk dan eens bij oudheidkamer

Zelf aan de slag met uw familiegeschiedenis? Ga naar CBG|Centrum voor familiegeschiedenis
 





Geen opmerkingen:

Een reactie posten